Frankrike.

      Marseille, den store hamnebyen mot Middelhavet, vart frste stasjon i den franske republikk. Byen er gamal, trong og s skiten det er ei skam. Alt rusk og rask er slengt planlaust rundt i kring. At det d tevjar, er ikkje rart. Det yrde av tiggarar i gatene. Det einaste som fekk den norske sjmann og fiskar til kvikne, var sj fisk p torget: makrell, hgjle og krabbe. Det var liksom ei helsing nordanfr og heimanfr.
      Tok billett beinast til Paris, men likte ikkje kome dit seint p dag. Valde derfor overnatte i byen Dijon. Kom p toget i lag med ein engelsktalande sveitsar. Det hyrdest ut til han var godt kjent i Frankrik og med tilhva her. Eit av dei store minus var at i store luter av landet ikkje hadde drikkandes vatn. Nr Dijon er det ein kanal som bind i hop dei to storelvane Rhone og Seinen, slik at det er samanhengande vassveg fr Marseille og til le Havre.
      Neste morgon kunne han s ke inn i metropolen Paris. Lenge hadde han ikkje tid og rd til ofre p storbyen. Han fekk ta med seg det han hadde hrt mest om. Notre Dame-kyrkja vart d det frste. Det angra han ikkje p. Til justitspalasset. Der gjekk mange karar i svarte kjolar og hakeskjegg, kva no enn det kunne tyde. S til Louvre. Men her var s mykje sj at det vart ikkje tid feste seg ved noko. Det er det som er det syrgjelege med slike ovstore kunstsamlingar.
hoteles en Cordoba       I Paris kom han p at mykje av ferda hans i det siste var mislukka. Det var lite vinning reise fr by til by med snggtog, og kike p bylivet som er nokolunde likt p alle kantar av kloden. Det vart til at han kjpte seg ein sykkel, eller hjulhest som han sjlv kalla det, og med den ville han no halde selskap resten av heimvegen, og s stogge der det var noko hefte seg med. Men noko kontakt med landsfolket i Frankrik vart det lite av. Tvert imot var dei tverre nr han kom inn p ein gard anten det var for kjpe seg ein liter mjlk, eller f ligge i hystlet. Vi m i den samanheng tenkje p at den luten av Frankrik han no etla seg fare i, var krigsskodeplass i den tyske invasjonen i 1914, og det er lett tenkje seg til kva innstilling dei mtte ha til framande langskjeggete menn. Verst var det p siste plassen fr han kom til grensa. Han kom til ein gard, gjekk inn i fjsen og rka karen som stelte buskapen. S kom husbonden til, og p sprsmlet om ei lege i hystlet, fekk han ordre om fjerne seg fr garden. I helane p mann kom kjerringa og med pjk i handa, og ho gav seg ikkje fr ho hadde ftt fanten i trygg avstand fr deira eigedom. Han hadde no lrt seg eit par franske fraser, og dei slengde han ut mot forfylgjarane sine, men tonelaget var vel ikkje i samhve med orda: Vive la France.




Belgia.

      Sundag 14. oktober ber det over grensa inn i Belgia, men eitt hadde han ikkje tenkt p, og det var skaffe seg belgisk valuta fr helga kom p. No hadde han berre franske pengar hjelpe seg med. Tjuge km inn i landet, og her prvde han finne nokon som kunne stemple passet. Men det let ikkje til at det var nokon som hadde interesse for det. Namnet p denne byen var Convin. Herfr til ein strre by Charleroi. Her var det tid overnatte. Spurde p ein kaf om nokon tala engelsk, og 2 negrar svara yes, og dei stilte seg no til tenest for den norske vikingen. Men nr folk sg 2 svarte og ein skjeggelusk i lag, s stirde dei forfrd, og dei slo heller drene hardt i etter at dei hadde sagt eit avgjort nei. Men til slutt vart det no ei skrape lege denne natta g.
      Kyrde framom Waterloo. Det namnet er for djupt rita inn i verdssoga til at nokon kan glyme det. Tankar dukka opp. I kva lei ville heimssoga ha svinga om Napoleon hadde vunne dette slaget liksom alle dei andre? Ville verda ha vore lukkelegare eller end verre faren enn slik det vart? Ja, kven kan vel svare p slike sprsml? Minnesteinar om det som hende er her nok av, men tenar dei til skape fred og brorskap mellom folka? Det skulle vera hovudsaka, skulle ein tru.
      Bryssel. I dag er det vel ingen som tvilar p kvar denne byen er finne p europakartet. Men han var no ikkje ukjent i 1920-ra heller. Det er ein fin by med mange breie gater, men smale g. Men det er ikkje storbyane vr gode ven er p leiting etter, for han er dei berre brenne seg p. Lenger fram. Han ser ein kvitrande stare attmed vegen. , kor det kvikka opp, det var mest som helse p ein kjenning heimanfr. Kring 60 km fr Bryssel ligg ein annan kjent by - Antwerpen. Sjfartsby med ein skandinavisk sjmannsheim. Sjlvsagt mtte den gamle norske sjfararen innom der. Men her var g ei norsk sjmannskyrkje, og den unge presten Sandberg bad vikingen kome til ein fest om kvelden, og her mtte han mange staute norske sjgutar, men ingen fr hans eige bygder. Aust om Antwerpen er det ikkje mykje att av Belgia. P desse kantar er det veldige plantefelt, og det pryder landskapet i tillegg til dei nye verde som blir skapt p denne mten.



Nederland, eller Holland.

      Dei to namna torer vere like gode, i alle hve for oss utlendingar. Landskapet langs grensa er tolleg lik p begge sider, s ein kjenner ikkje noko skilje i geografisk grunnlag. Frste stasjon er: Rotterdam. Til sjmannskyrkja, og rka her ein kjenning heimanfr, assistenten O. J. P. Sther. Og presten Bolstad var fr Stryn og prestefrua fr Lom. Her var han som heim komen, og likte seg. Sjlvsagt laut han fortelje dei fr ferdene sine.
      Haag. Mtte her bisne p det ovstore fredspalasset. Noreg hadde vore med i kostnaden med sin vesle enkjeskjerv, granitten, men det var som dropen i havet mot det milliardren Carnegie ytte. Men heile bygget kjendest s kaldt etter Skjeldrups syn og smak.
      Heretter kom nokre dagar meir skiftande og eventyrleg enn p heile turen elles. Kom seint ein kveld til ein liten by Lisse. Kvar skulle han f seg hus? Ein kar han rka, stirde p han og sa: P rdstova. Skjeldrup skjna ikkje greitt kva han meinte, men mannen var viljug til syne veg, klokka var over 22, og s bar det slik til at han laut ta til takke med - fyllearresten. Men her var d ein brukande brisk ligge p og trytt som han var, sov han til dei kom og let oppatt dra om morgonen. S hadde han no ftt oppleve eit slikt eventyr g, men nye kom til, men av heilt andre slag.
      Kom til ein stad som heiter Bussum. Dei som bur her, er helst folk som har arbeidet sitt i Amsterdam. Han ringde p hos ein familie med namnet Pont. Frua sjlv opna dra, sg denne karen, rekna med han var ein tiggar, og kom med nokre prer. Han takka p engelsk og spurde etter mannen, og d kan det hende frua til professoren i teologi stirde. Skjeggelusken vart innbeden, og d husbonden kom heim, vart framandkaren gjest der den natta, og gjesten sov denne natta g, end senga var i mjukaste laget etter hans smak. D han fr fr denne gjestmilde heimen, sytte frua for at han fekk med seg fylgjeskriv til nokre prestar som budde langs den ruta han tenkte fylgje i retning mot Nederland.
      Han kom s til den frste av dei prestegardane fru Pont hadde peika ut for han. Presten sjlv var i annekset, men den unge dottera hans var ei som hadde hovudet i rette enden av kroppen. Ho grein ikkje mot den skjeggete, framande gjesten, men tok mot han som han skulle ha vore ein gamal kjenning, og gav han fde bde for kropp og sjel. Det siste var ei gvebok p engelsk: Christ with the round table. Ja, dette teikna godt, men det var vel ikkje s sikkert at han mtte same velvilje p neste prestegard han hadde adresse til?
      D han kom til rette staden, rka han ein mann p vegen, og spurde etter presten med syne han brevet med pskrifta. Men mannen orsaka seg av di han ikkje var kjent her, men med same kom det ein eldre mann med grtt skjegg, syklande. Dei stogga han, synte han brevet, og kva hende? Han beint fram braut brevet, kika p inhaldet, og bad skjeggebussen sl fylgje; for det underlege var at no var brevet kome fram til han det vart sendt til. Denne mannen m presenterast for lesaren; for det frde til eit langt venskap mellom to originale personar.
      Presten Nygaard var dansktta, men hadde g gamal tilknytning til Noreg, sleis var ein av tta biskop i Kristiansand i si tid. Sjlv hadde denne karen vore prest i Gent i Belgia, og her hadde han funne det var si prestelege plikt st dei underkua flamlendingane i deira mlstrev mot fransken. Men straks etter verdskrigen fekk dei fransktalande eit slikt overtak at det var frleg for ein slik kar som Nygaard bli verande i landet. No levde han liksom i utlgd p nytt her i Friesland. Mykje har denne mannen reist, men ikkje i Noreg enno, men han etla seg dit g om han fekk livedagane. (Sj lenger ute i europaferda 1934.)
five star hotel in Siena       Nygaard tok gjesten med seg og synte han rundt i prestegjeldet sitt. Dei vitja fleire bondegardar. Hus for folk og fe var mykje bygt i eitt under same tak, men det var standarden for folka som var lagt til grunn over alt, og reinsleg stell var ei lov som lg dei i blodet. Men han fann ikkje s mykje sermerkt hollandsk som han hadde venta. Presten orienterte g nordmannen om kyrkje og skulestell, men meir om det seinare.
      Groningen er hovudstaden i Friesland. Om han ligg langt inne i landet, er her stor ferdsle etter kanalane og i samband med utanverda. Btane nyttar alle slag drivkraft, fr muskelkraft fr mann og hest til damp og olje. Varene er g av alle slag, brenntorv, poteter, meieriprodukter o.l. er varer dei sender fr seg. Nygaard har ein son som er sakfrer i denne byen, og gift med ei dansk. Det er sleis ei lett sak for nordmannen f gode kontaktar her.
UK HOtels       Det er kome til 31. oktober, og han er ferdig med 8 av dei 9 landa han etla seg til. Sverige skal han ta p heimferda. Men no er gubben trytt og sliten, s det er rettast slutte her.

Neste kapittel